Kinh Doanh

Chứng khoán phái sinh là gì? Các loại chứng khoán phái sinh

5 (100%) 1 vote

Chứng khoán phái sinh được sử dụng để đảm bảo tỷ giá hối đoái cân bằng cho hàng hóa giao dịch quốc tế. Với các giá trị khác nhau của tiền tệ quốc gia, các nhà giao dịch quốc tế cần một hệ thống để giải thích cho những khác biệt này. Ngày nay, các công cụ phái sinh dựa trên nhiều loại giao dịch và có nhiều công dụng hơn. Để hiểu rõ hơn về chứng khoán phái sinh, ecni.org sẽ cùng các bạn tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Định nghĩa – Chứng khoán phái sinh là gì?

chứng khoán phái sinh

Chứng khoán phái sinh (derivative securities) được hiệu là một loại chứng khoán tài chính có giá trị phụ thuộc hoặc xuất phát từ một tài sản hoặc nhóm tài sản cơ bản. Bản thân công cụ phái sinh là một hợp đồng giữa hai hoặc nhiều bên khác nhau. Giá của nó được xác định bởi sự biến động của tài sản cơ bản. Các tài sản cơ bản phổ biến nhất bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa, tiền tệ, lãi suất và chỉ số thị trường.

Những tài sản này thường được mua thông qua một loạt các nhà môi giới. Chứng khoán phái sinh có thể được giao dịch qua quầy – over-the-counter (OTC) – Thị trường chứng khoán phi tập trung hoặc trên một sàn giao dịch. Chứng khoán phái sinh OTC tạo thành tỷ lệ lớn hơn của các công cụ phái sinh và không được tiêu chuẩn hóa. Trong khi đó, các công cụ phái sinh được giao dịch trên các sàn giao dịch tiêu chuẩn hóa với những quy định chặt chẽ. Thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC) thường có rủi ro đối tác lớn hơn các công cụ phái sinh được tiêu chuẩn hóa.

Các loại chứng khoán phái sinh

Nhiều nhà đầu tư sử dụng chứng khoán phái sinh như một cách để phòng ngừa danh mục đầu tư của họ trước rủi ro thực sự. Chứng khoán phái sinh có nhiều loại, bao gồm hợp đồng kỳ hạn, tương lai, hoán đổi và quyền chọn. Các công cụ phái sinh được coi là chứng khoán tài chính vì vậy điều quan trọng là các nhà đầu tư phải hiểu cách họ làm việc, biết nhìn nhận lợi ích và rủi ro liên quan đến tình hình này.

Hợp đồng kỳ hạn (hợp đồng chuyển tiếp)

Hợp đồng kỳ hạn là một thỏa thuận trong đó người bán hứa sẽ giao một số lượng tài sản được xác định trước vào một ngày định trước và giá cố định cho người mua. Giá của hợp đồng kỳ hạn được xác định tại ngày giao dịch ban đầu mặc dù tài sản được giao sau này. Hầu hết các hợp đồng kỳ hạn là thỏa thuận riêng và không được giao dịch trên các sàn giao dịch. Ví dụ, một nông dân có thể ký hợp đồng kỳ hạn để khóa giá lúa mì nếu anh ta tin rằng giá sẽ tăng sau này. Không giống như các hợp đồng tương lai, các hợp đồng kỳ hạn thường được thực hiện bởi những người muốn giảm sự biến động giá cả vì vậy việc giao hàng hóa hầu như luôn được thực hiện. Hợp đồng kỳ hạn sẽ có nhiều rủi ro vỡ nợ hơn so với hợp đồng trong tương lai.

Hợp đồng tương lai

Tương tự như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai thể hiện thỏa thuận cho người bán giao hàng tại một thời điểm xác định với giá định trước. Không giống như một hợp đồng kỳ hạn, các hợp đồng tương lai được tiêu chuẩn hóa, giao dịch trên các sàn giao dịch và được tạo ra bởi một trung tâm thanh toán bù trừ, họ đóng vai trò trung gian giữa người bán và người mua. Lợi ích của phòng thanh toán bù trừ là loại bỏ được rủi ro vỡ nợ. Các bên của hợp đồng tương lai được yêu cầu đăng ký ký quỹ mà công ty môi giới sử dụng làm tài sản thế chấp. Các tài sản cơ bản khác nhau có thể bao gồm ngô, lúa mì, thịt lợn, vàng, bạc, đồng và lãi suất. Các nhà đầu tư luôn là nhà đầu cơ đóng thỏa thuận trước ngày đáo hạn, vì vậy hàng hóa có khả năng không bao giờ được giao.

Hợp đồng hoán đổi

các loại chứng khoán phái sinh

Trao đổi là một loại bảo mật phái sinh, trong đó các nhà đầu tư trao đổi một bộ dòng tiền này cho một bộ dòng tiền khác. Hoán đổi tiền tệ là một loại hoán đổi phổ biến trong đó các bên tham gia hợp đồng để trao đổi dòng tiền có mệnh giá bằng hai loại tiền tệ. Ví dụ, một công ty có trụ sở tại Hoa Kỳ có thể cần mua đồng yên Nhật và một công ty Nhật Bản có thể cần mua đô la Mỹ. Hai bên có thể ký kết hợp đồng đổi tiền với lãi suất định trước cho một số tiền nhất định và vào một ngày cụ thể. Một loại hoán đổi phổ biến khác là hoán đổi lãi suất, đó là một thỏa thuận trong đó một luồng thanh toán lãi suất trong tương lai được trao đổi cho các dòng tiền cố định của một bên khác.

Hợp đồng quyền chọn (hợp đồng tùy chọn)

Tùy chọn là một hình thức phổ biến khác của phái sinh. Những người giữ hợp đồng tùy chọn có quyền nhưng lại không có nghĩa vụ trong việc mua hoặc bán tài sản cơ bản trong tương lai với mức giá đã được định trước. Có hai loại hợp đồng tùy chọn tồn tại – tùy chọn mua và tùy chọn bán.

Sự khác biệt chính giữa hợp đồng quyền chọn và hợp đồng tương lai là, với một tùy chọn, người mua không bắt buộc phải “thực hiện” quyền chọn, trong khi người bán quyền chọn có nghĩa vụ phải mua hoặc bán tài sản cơ bản nếu người mua chọn thực hiện hợp đồng. Cũng như hợp đồng tương lai, các tùy chọn có thể được sử dụng để phòng ngừa hoặc đầu cơ vào giá của tài sản cơ bản.

Hạn chế của chứng khoán phái sinh

Chứng khoán phái sinh rất khó định giá vì chúng dựa trên giá của một tài sản khác. Rủi ro đối với các công cụ phái sinh OTC bao gồm các rủi ro đối tác và rủi ro về giá trị. Hầu hết chứng khoán phái sinh cũng nhạy cảm với những thay đổi về thời gian hết hạn, chi phí nắm giữ tài sản cơ bản và lãi suất. Các biến động này làm cho nó khó có thể kết hợp hoàn hảo giá trị của một công cụ phái sinh với tài sản cơ bản.

Kết luận

Chứng khoán phái sinh là một bảo mật lấy giá trị từ một tài sản cơ bản hoặc điểm chuẩn. Các công cụ phái sinh phổ biến bao gồm hợp đồng tương lai, quyền chọn và giao dịch hoán đổi. Hầu hết các công cụ phái sinh không được giao dịch trên các sàn giao dịch và được các tổ chức sử dụng để phòng ngừa rủi ro hoặc đầu cơ thay đổi giá trong tài sản cơ bản. Các công cụ phái sinh giao dịch trao đổi như hợp đồng tương lai và quyền chọn cổ phiếu được tiêu chuẩn hóa và loại bỏ nhiều rủi ro của chứng khoán phái sinh ngoài quầy như rủi ro đối tác và thanh khoản. Hy vọng những thông tin trong bài viết này sẽ hữu ích cho tất cả độc giả quan tâm.

Please follow and like us: